Λογοτεχνία Α΄ Γυμνασίου - Το μαύρο κύμα

Κείμενο: Το μαύρο κύμα – Λουίς Σεπούλβεδα

 

Ø  Ενότητες

1^η ενότητα: «Η Κενγκά άνοιξε τις φτερούγες …………………. να πεθάνει από την πείνα.»
Πλαγιότιτλος: Η παγίδευση της Κενγκά και οι σκέψεις της για τον φριχτό θάνατο.

2^η ενότητα:  «Μπροστά στην εφιαλτική προοπτική ………………… ούτε να τις κουνήσει.»
Πλαγιότιτλος: Οι μάταιες προσπάθειες της Κενγκά να σωθεί.

 

Ø    Βασικά θέματα

 

J  Η θανάσιμη μόλυνση της Κενγκά, ενός θηλυκού γλάρου και ο αγώνας της να επιβιώσει.

J  Η ρύπανση των θαλασσών, η καταστροφή και η εξαφάνιση των θαλάσσιων ειδών εξαιτίας της ανθρώπινης παρέμβασης και αναλγησίας.

 

Ø    Ανάλυση

Ο τίτλος ΄΄Το μαύρο κύμα΄΄ αναφέρεται στην πετρελαιοκηλίδα. Ο συγγραφέας χρησιμοποιεί και άλλες μεταφορικές λέξεις και φράσεις σε όλο το κείμενο γιατί έχει στόχο να ευαισθητοποιήσει και να αφυπνίσει τους  ανθρώπους / αναγνώστες ώστε να σέβονται το φυσικό περιβάλλον και να αναλάβουν δράσεις για την προστασία του.

Η Κενγκά, ένας θηλυκός γλάρος, παγιδεύεται σε μία θαλάσσια πετρελαιοκηλίδα και αγωνίζεται να σωθεί. Προσπαθεί να ελευθερωθεί από το «μαύρο κύμα» και ύστερα να καθαρίσει τα φτερά της και να πετάξει ψηλά, για να γλυτώσει τον θάνατο. Οι πρώτες απόπειρες είναι αποτυχημένες. Βρίσκεται σε απόγνωση, φοβάται ότι θα πεθάνει από ασφυξία ή θα γίνει τροφή κάποιου ψαριού ή ότι θα πεθάνει την πείνα. Επιχειρεί να πετάξει ψηλά προς τον ήλιο, όμως θυμάται το πάθημα του Ίκαρου. Το πετρέλαιο στα φτερά της εμποδίζει το πέταγμά της.

            Ωστόσο, δεν χάνει την ψυχραιμία και την αποφασιστικότητά της και στηριζόμενη στη λογική και την οργανωμένη σκέψη τα καταφέρνει και φτάνει πάνω από το Αμβούργο, στην εκκλησία του Αγίου Ανδρέα. Τότε όμως η Κενγκά έχει χάσει όλες της τις δυνάμεις και είναι έτοιμη να πέσει στο έδαφος και να καταρρεύσει.

            Ο συγγραφέας παρουσιάζει την Κενγκά με ανθρώπινες ιδιότητες. Αισθάνεται,  σκέφτεται και συμπεριφέρεται όπως οι άνθρωποι. Αγωνιά, φοβάται, απελπίζεται, νιώθει μίσος για όσους την έκαναν να κινδυνεύσει. Αγωνίζεται να σωθεί και ανακτά τις δυνάμεις της. Η τεχνική αυτή ονομάζεται εμψύχωση / ανιμισμός. Με αυτή την τεχνική ο συγγραφέας στοχεύει να βάλει τους αναγνώστες στη θέση της γλαροπούλας, να ταυτιστούν με τα συναισθήματα και τη δεινή κατάστασή της και να καλλιεργήσει την οικολογική τους συνείδηση για τη σωτηρία του πλανήτη.

 

Ø    Γλώσσα – Ύφος

 

J  Η γλώσσα είναι απλή, δημοτική, κατανοητή, εκφραστική.

J  Το ύφος λιτό και φυσικό, παραστατικό αλλά και διδακτικό. Ο τόνος της αφήγησης είναι συναισθηματικός και στοχαστικός σε σημεία.

 

Ø    Τεχνικές αφήγησης

 

J  Αφήγηση σε γ΄ πρόσωπο

 

J  Ο αφηγητής ταυτίζεται με τον συγγραφέα. Είναι αμέτοχος στα γεγονότα και περιγράφει τις ενέργειες της Κενγκά σε γ΄ πρόσωπο. (Π.χ.«άνοιξε», «να πετάξει» κ.λπ.) ως παντογνώστης / ετεροδιηγητικός.

J   Όμως, η εστίαση είναι εσωτερική, καθώς παρακολουθεί από κοντά τη γλαροπούλα, τις σκέψεις και τα συναισθήματά της.

J  Αφήγηση σε α΄ πρόσωπο

J  Περιγραφή

J  Μονόλογος

J  Αναδρομική αφήγηση

J  Εγκιβωτισμός (ο συγγραφέας παρεμβάλλει μέσα στην ιστορία του μια άλλη ιστορία, αυτή του Ίκαρου).

 

 

Ø    Σχήματα λόγου

J  Μεταφορές

J  Προσωποποίηση

J  Εικόνες

J  Παρομοίωση

 

Άσκηση: Να βρείτε στο κείμενο τα παραπάνω σχήματα λόγου.

Ø    Ερωτήσεις

Να απαντηθούν οι ερωτήσεις 1 και 3 του βιβλίου.